Από τον Τεν Τεν στον Ben Ten

Μια από τις αγαπημένες ενασχολήσεις των παιδιών είναι η παρακολούθηση των κινουμένων σχεδίων. Τα κινούμενα σχέδια, είναι προϊόντα που απευθύνονται σε παιδιά και έχουν ως χαρακτηριστικό τους την απλότητα στα σχέδια και τις ιστορίες. Ο αγγλικός όρος για τα κινούμενα σχέδια είναι Animation. Προέρχεται από το λατινικό anima που σημαίνει ψυχή ή πνεύμα. Η τεχνική των κινουμένων σχεδίων βασίζεται στη φωτογράφιση εικόνα προς εικόνα των ζωγραφισμένων ζελατινών σε συνδυασμό με το σκηνικό. Ιστορικά το κινούμενο σχέδιο προηγήθηκε του κινηματογράφου. Η τεχνολογία των κινουμένων σχεδίων βασίζεται στη φωτογράφιση εικόνα προς εικόνα των ζωγραφισμένων ζελατινών σε συνδυασμό με το σκηνικό. Για ένα καρτούν 5 λεπτών χρειάζονται 7.200 διαφορετικά σχέδια. Χρειάζονται 24 διαφορετικά σχέδια για κάθε δευτερόλεπτο προβολής. Ιστορικά το κινούμενο σχέδιο προηγήθηκε του κινηματογράφου. Φυσικά η χρήση των υπολογιστών έχει διευκολύνει σε υπερθετικό βαθμό την δημιουργία τους. Μια μικρή ιστορική αναδρομή ανά δεκαετία (για να θυμούνται οι παλιοί… :P) 

1980-1989

Ροζ Πάνθηρας
Μπαγκς Μπάνυ
Σκούπι Ντου
Γούντι Τρυποκάρυδος
Μπόλεκ και Λόλεκ
Τομ και Τζέρι
Σπορτ Μπίλι
Ποπάι
Στρουμφ
Κάντυ Κάντυ
Μάγια Μέλισσα
Το ταξίδι του Νιλς Χόλκερσον
Φρου Φρου
Αστυνόμος Σαΐνης

1990-1999

Τρανσφόρμερς
Σούπερ Μάριο
Πόκεμον
Χ- Μεν
Σίμπσονς
Χελονονιτζάκια
Τεν Τεν
Μικρό μου πόνυ
Ντίτζιμονς
Σίλβερ Ραϊντερς
Γκοστ Μπάστερς
Γουΐνι το αρκουδάκι
Θάντερκατς
Πάουερ Ρέιντζερς

2000-2010

Μποπ ο Σφουγκαράκης
Μπέιμπι Λούνεϊ Τιουνς
Ντόρα η εξερευνήτρια
Τζόι Μπράβα
Λίλο & Στιτς
Μπεν Τεν
Γιου Γκι Ο
Μπατ Μαν

Η λίστα δεν είναι αποκλειστική αλλά αυτά είναι από τα πιο γνωστά ή έτυχαν μεγαλύτερης αποδοχής. Μια απλή ανάγνωση των τίτλων και η παρακολούθηση αρκετών από αυτών δείχνει ότι υπάρχει μια έντονη αύξηση της βίας με την πάροδο των ετών. Παρόλο που η βία είναι έμφυτη στον άνθρωπο (από τον αδελφοκτόνο Κάιν μέχρι τους πρόσφατους και σύγχρονους πολέμους) το θέμα είναι κατά πόσο επιδρά στον ψυχισμό τον παιδιών η θέαση κινουμένων σχεδίων με έντονη βία. Παρόλο που δεν υπάρχει καμία πλήρως αποδεκτή έρευνα για τις επιδράσεις της τηλεόρασης γενικά, είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι η συχνότητα που λειτουργεί η τηλεόραση και το τρεμόπαιγμα τους φωτός προκαλεί ανωμαλίες στον ύπνο ειδικά σε παιδιά προσχολικής και βρεφικής ηλικίας. Επίσης πολλά παιχνίδια σε υπολογιστές έχουν προκαλέσει προβλήματα υγείας σε μικρά παιδιά. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται φωτοευαίσθητη επιληπτική κρίση και ερμηνεύεται με τις συνεχείς εναλλαγές φωτεινών και σκοτεινών εικόνων, τη συνεχή δράση, τις έντονες ακτινοβολίες δυνατού μπλε, κόκκινου και λευκού χρώματος με συχνότητα 1/30 το δευτερόλεπτο. Ενδεικτικά περίπου 700 Γιαπωνέζοι παρουσίασαν μια σειρά από «περίεργα» συμπτώματα, όπως ερεθισμούς στα μάτια, σπασμούς, έντονα αναπνευστικά προβλήματα και κρίσεις επιληψίας παρακολουθώντας την τηλεοπτική σειρά Πόκεμον. Οι βιολογικές επιδράσεις της τηλεόρασης δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου. Το θέμα είναι αν τα κινούμενα σχέδια είναι τόσο αθώα όσο φαίνονται ή αν μπορούν να περάσουν μηνύματα και επικίνδυνες ιδέες όπως η βία και η εγκληματικότητα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις από παιδιά που νομίζοντας ότι έχουν υπερδυνάμεις έχουν τραυματιστεί. Το μήνυμα που περνάει τις περισσότερες φορές είναι ότι οι <κακοί> τιμωρούνται συνήθως με βίαιο τρόπο. Σαν ιδέα διαπαιδαγώγησης δεν είναι άσχημη. Αλλά τελικά το μήνυμα που περνάει από την τηλεόραση και τα κινούμενα σχέδια κάνει τα παιδιά βιαιότερα; Παρόλο που έρευνες υπάρχουν για να υποστηρίξουν και τις δύο πλευρές ομολογώ ότι κάπου εδώ μπερδεύομαι. Μηνύματα σίγουρα περνάνε με το ένα ή τον άλλο τρόπο. Η αποδοχή των μηνυμάτων είναι τις περισσότερες φορές θέμα καθαρά του παραλήπτη. Πιθανόν να υπάρχουν τρόποι επηρεασμού υποσυνείδητα αλλά η τεχνογνωσία και η αποτελεσματικότητα τέτοιον τεχνικών είναι αμφίβολη. Παρόλο που έρευνες υπάρχουν για να υποστηρίξουν και τις δύο πλευρές ομολογώ ότι κάπου εδώ μπερδεύομαι. Μηνύματα σίγουρα περνάνε με το ένα ή τον άλλο τρόπο. Η αποδοχή των μηνυμάτων είναι τις περισσότερες φορές θέμα καθαρά του παραλήπτη. Πιθανόν να υπάρχουν τρόποι επηρεασμού σε υποσυνείδητο επίπεδο και εδώ είναι ακριβώς το θέμα. Λογικά οι κυβερνήσεις θέλουν άτομα που είναι πειθήνια και εκτελούν εντολές χωρίς αντιδράσεις. Ποιος ο λόγος να περάσουν μηνύματα ώστε να δημιουργήσουν άτομα με παραβατική συμπεριφορά; Ακόμα και οι δημιουργοί των κινουμένων σχεδίων έχουν κάποιο όφελος να δημιουργήσουν βίαιους πολίτες; Περισσότερο σαν θεωρία συνωμοσίας ακούγεται. Είναι όλα λοιπόν τόσο αθώα; Πάνω στα κινούμενα σχέδια έχει στηθεί ένα τεράστιο οικονομικό γιαταγάνι. Σχολικές τσάντες με χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων, μολύβια, ρούχα, παπούτσια, ταινίες και διάφορα άλλα. Οι κοινωνικές πιέσεις για τους γονείς πολλές φορές είναι αφόρητες μην πούμε και ασύμφορες οικονομικά. Αφού το ένα παιδάκι έχει τσάντα με τον τάδε ήρωα γιατί να μην έχω και εγώ; Οπότε μέσα από τα κινούμενα σχέδια διαμορφώνεται καταναλωτική συνείδηση και περνάνε μηνύματα. Ακόμα και τα παιδικά παιχνίδια είναι διαμορφωμένα ώστε να εκπαιδεύουν τους αυριανούς άμεσους καταναλωτές (υπάρχει μέχρι και κούκλα με ταμειακή μηχανή και πιστωτική κάρτα). Οπότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα κινούμενα σχέδια ή τηλεόραση και ο υπολογιστής. Το πρόβλημα είναι σαφώς βαθύτερο και με περισσότερες προεκτάσεις. Γενικά πιστεύω ότι σε μεγάλο βαθμό η τηλεόραση είναι το εξιλαστήριο θύμα για την αδυναμία των περισσότερων γονιών να γαλουχήσουν σωστά τα παιδιά τους. Η τηλεόραση είναι ένα πολύ βολικό πάρκινγκ παιδιών με ελάχιστη χρέωση. Οι τελευταίες γενιές είναι μεγαλωμένες αποκλειστικά μπροστά στην τηλεόραση και τον υπολογιστή(ελάχιστες εξαιρέσεις ευτυχώς υπάρχουν). Τα μηνύματα που περνάνε και δυστυχώς τα δέχονται και οι περισσότεροι γονείς είναι ότι η επιτυχία είναι τα χρήματα και ότι ο ξεπεσμός και η χαλάρωση κάθε αξίας είναι δευτερεύουσας σημασίας. Έτσι καταλήξαμε στην Ελλάδα όπου όλοι θέλουν να γίνουν τραγουδιστές, μοντέλα και να γίνουν διάσημοι. Πολλά παιδιά τα πηγαίνουν οι ίδιοι οι γονείς σε λεγόμενα talent show!!!! Το τέλος της παιδικής αθωότητας λοιπόν; Ελπίζω όχι. Τα παιδιά σήμερα σίγουρα είναι πιο ενημερωμένα και φαινομενικά πιο έξυπνα. Οι διάφορες μόδες που θέλουν να ακολουθήσουν στην παιδική ηλικία περνάνε τρομακτικά γρήγορα. Οι γνώσεις μόνες τους δεν αρκούν να δημιουργήσουν κριτική σκέψη και εκεί είναι σημαντικός ο ρόλος του σχολείου και της οικογενείας περισσότερο από ποτέ. Είμαστε στην εποχή της πληροφορίας και είναι πιο σημαντικό από κάθε άλλη φορά τα παιδιά να αποκτήσουν κριτική σκέψη (και πολλοί ενήλικες εδώ επί της ευκαιρίας). Οι γονείς πρέπει να εκπαιδευτούν στις νέες τεχνολογίες γιατί έχουμε το παράδοξο τα περισσότερα παιδιά να έχουν περισσότερες γνώσεις από τους γονείς τους. Πως μπορούν άραγε οι γονείς να προστατέψουν ή να νουθετήσουν παιδιά με δραστηριότητες ακατανόητες για αυτούς; Τα παιδιά χρειάζονται χρόνο και συζήτηση. Ακόμα και αν δεν υπάρχει με τον σύγχρονο τρόπο ζωής πρέπει να βρεθεί αλλιώς πάντα θα βρισκόμαστε προ εκπλήξεων και απρόοπτων καταστάσεων. Ενώ η τηλεόραση, ο υπολογιστής, το ίντερνετ και τα κινούμενα σχέδια μπορεί να κατηγορηθούν για διάφορα, ευθύνες δεν μπορούν να αποδοθούν σε αντικείμενα και υπηρεσίες. Δεν φταίει το μέσο αλλά το μήνυμα. Οπότε ας φροντίσει κάθε γονιός τα παιδιά του να χρησιμοποιούν όλα τα μέσα αλλά να φιλτράρουν τα σωστά μηνύματα. Νίκος Τζιλιάνος

Advertisements

Posted on Ιανουαρίου 12, 2011, in Γενικά θέματα. Bookmark the permalink. 3 Σχόλια.

  1. Οπωσδήποτε η οικογένεια είναι βάση για την ανάπτυξη της προσωπικότητας ενός παιδιού. Όμως ο γονεϊκός αυτός ρόλος παύει να έχει την αποκλειστικότητα στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού από την πρώτη κιόλας παιδική ηλικία (δηλαδή την ηλικία των τριών ετών) όπου το παιδί εισέρχεται στην πρώτη κοινότητα, τον παιδικό σταθμό. Από την ηλικία αυτή και μετά, οι έξω οικογενειακές επιρροές που δέχεται ο ψυχισμός του παιδιού είναι ολοένα και μεγαλύτερες και ισχυρότερες με κορυφαία αυτή της ομάδας των συνομηλίκων, η οποία μοιραία καθορίζει «τις τάσεις της μόδας» (στάση ζωής) που κάθε παιδί θα ακολουθήσει.
    Η ανάγκη του παιδιού από την ηλικία αυτή και μετά, να είναι μέρος της «παρέας», είναι η κινητήρια δύναμη των πιστεύω του, των πράξεων του. Συχνά πυκνά η «παρέα» κινείται σε επίπεδα διαφορετικά από τις αρχές – πιστεύω που έχει πάρει από το σπίτι του, παρ’ όλα αυτά, ο κίνδυνος απόρριψης – εξοστράκισης από την παρέα, ωθεί το παιδί και αργότερα τον έφηβο, να λαμβάνει μέρος στις πράξεις της παρέας του και τελικά, τα πιστεύω που είχε ενσωματώσει μέχρι τότε από την οικογένεια, να γίνονται αναχρονιστικά ή αιτίες για να βρεθεί μόνος χωρίς παρέα.
    Αυτό δεν σημαίνει οτι ο ρόλος της οικογένειας και κατά προέκταση ο γονεϊκός ρόλος, έχει καταργηθεί, όμως η δύναμη που είχε στις προηγούμενες γενιές (μέχρι το 1990 περίπου) που δρούσε σχεδόν αποκλειστικά στην διαμόρφωση των παιδιών, έχει αρχίσει προοδευτικά να βρίσκεται σε έντονη παράλληλη δράση με το κοινωνικό γίγνεσθαι.

  2. Ευχαριστώ πολύ για το εύστοχο σχόλιο!!! 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: